باز کردن رول فولادی (Unrolling steel sheet Unwinding steel coils, ) به این معناست که صفحات فولادی رول شده با استفاده ازماشینآلات صنعتی مجددا به صورت صفحات مسطح در میآیند تا قابلیت استفاده در بخشهای مختلف تولید را داشته باشند.
ضرورت رول کردن ورقهای فولادی
یک مثال ساده و روزمره
زمانی که بحث باز کردن رول فولادی مطرح میشود سوالی که ممکن است ذهن ما را به خود مشغول کند آن است که چرا فولاد به صورت لولهای درمیآید تا نیازمند تسطیح مجدد آن باشیم؟ درک منطق این کار بسیار ساده است: نگهداری و حمل و نقل ورقهای فولادی با این کار با سهولت بیشتری صورت گرفته و در نتیجه در صرفهجویی قابل توجهی در زمان، انرژی و هزینه صورت میگیرد. به لحظهای فکر کنید که چند ورق کاغذی با ابعاد بزرگ در دست داشتهاید که حفظ تمیزیشان برای شما حیاتی بوده اما هیچ شاسی یا کلاسوری با ابعاد مناسب در اختیار نداشتهاید! قطعا اولین و منطقیترین شیوه برای حفظ سلامت کاغذهای شما بستن آنها به شکل استوانهای بوده است. به جز مزایایی که رول کردن در حمل و نقل و نگهداری صفحات به همراه دارد گاهی مراتب کاهش زمان و انرژی مورد نیاز در هنگام ساخت و پرداخت ورقهای فولادی را نیز فراهم میآورد. به عنوان مثال برشی که قرار است با صرف زمان و زحمت بسیار بر روی یک صفحه فولادی صورت گیرد، ابتدا بر روی ورقهای رول شده با سرعت و سهولت بیشتری انجام شده و سپس رولهای برش خورده صاف و تسطیح میشوند.
ملاحظات در رول کردن و باز کردن رولها
در باز کردن رول فولادی چه مسائلی باید مد نظر قرار گیرد؟
بیایید نگاهی دوباره به مثال ساده کاغذی خود بیندازیم: در مواردی هنگام باز کردن کاغذهای لوله شده متوجه میشویم کاغذها به فرم منحنی خود عادت کردهاند و سعی میکنیم با قرار دادن یک جسم سنگین در خلاف جهت انحنا صفحات رو به حالت مسطح اولیه بازگردانیم! این تقریبا همان کاری است که دستگاه هنگام باز کردن رولهای فولادی انجام میدهد: وارد کردن نیروی مورد نیاز جهت از بین بردن خمش به وجود آمده در صفحات در طول فرآیند رول شدگی. گاهی با مچاله شدن و آسیب دیدن کاغذها در هنگام باز کردن آنها مواجه میشویم. این نیز نکتهای است که در باز کردن رولهای فولادی مورد توجه قرار میگیرد: دقت در انتخاب شیوهی مناسب جهت اجتناب از تابخوردگی، ساییدگی و خط خوردگی. ورقهای فولادی نیز همچون ورقهای کاغذی انواع مختلف و متنوعی دارند، با این تفاوت عمده که حساسیت و هزینهی بالاتری داشته و ساخت و پرداخت آنها نیاز به دانش و تجهیزات پیچیدهای دارد. ورقها میتوانند از کلاسهای وزنی سنگینتر با ضخامت زیاد تا نمونههای سبکتر با ضخامتهای نسبتا کمتر باشند. همچنین صفحات فولادی به شیوههای مختلفی تولید میشوند؛ فرآیند نورد میتواند به صورت سرد، گرم یا داغ باشد که هر یک از این حالتها کیفیت خاصی در ورق فولادی ایجاد میکنند. همچنین استفاده از ورقهای خاص همچون ورقهای فولادی گالوانیزه امروزه در بخشهای مختلف صنعت بسیار رایج بوده و باید توجه داشت که این نوع ورقها برای حفظ کارایی و عملکرد درست خود نیازمند شرایط نگهداری ویژهای هستند. پس شرایط رول کردن و متعاقبا باز کردن رولها نسبت به وضعیت نورد، ضخامت ورقها ، جنس ورق و آلیاژهایی که مورد استفاده قرار گرفته میتواند تفاوتهایی داشته باشد. دغدغهی مهم آن است که محصولات مورد نظر در طی این فرآیند به بهترین شکل مورد استفاده قرار گرفته و دچار آسیب نشوند. مهندسان باتجربه در صنعت فولاد به خوبی با ویژگیهای این مصالح پرکاربرد آشنا بوده و هنگام انتخاب شیوههای مورد استفاده در فرآیند باز کردن رولها به این مسائل توجه میکنند تا کاربران از کیفیت انجام این فرآیند مطمئن باشند.
انواع سیستمها در باز کردن رول فولادی:
هدف نهایی در باز کردن رول فولادی داشتن صفحه فولادی صافی است که کیفیت خود را حفظ کرده و بتواند برای مقاصد بعدی به کار گرفته شود. برای باز کردن ورقهایی با ضخامت کمتر از ۲.۵ سانتیمتر (معادل یک اینچ) معمولا دو روش عمده داریم: در روش اول، رول روی غلطک ثابتی قفل میشود که این غلطک رول را میچرخاند و صفحهی مسطح حاصل از این فرآیند توسط بخش دیگری از دستگاه دریافت میشود. در روش دیگر، که اصطلاحا روش گهوارهای نامیده میشود، لولهی رول شده غلطکهایی قرار میگیرد که خود چرخان بوده و نیروی لازم برای برای چرخش رول و جدا کردن صفحه را تأمین میکنند. مشکل این روشها آن است که فرآیند بر روی سمت بیرونی ورق انجام میشوند و این امر احتمال وارد شدن آسیبهای جزئی به صفحه را در پی دارد.

تصویر۱- باز کردن رول فولادی با پردازش برروی سمت خارجی ورق
بنابراین اگر سالم و تمیز ماندن سمت بیرونی صفحهی فولادی برای ما اهمیت زیادی داشته باشد (به عنوان مثال در صنعت خودرو یا هر کاربرد دیگری که صفحهی فولادی به صورت نمایان به کار گرفته خواهد شد) باید به سراغ روشهایی برویم که صفحات را از سمت داخلیشان باز کنند. نمونهای از این شیوه را در تصویر دوم میبینید.

تصویر ۲- باز کردن رول فولادی با پردازش بر روی سمت داخلی ورق
در مواردی با کاربری محدود استندهای باز کننده رول فولادی نیز میتوانند مفید واقع شوند. این استندها داخل رول قرار گرفته و به کمک بازوهای خود نیروی لازم جهت غلبه بر نیروی خمشی ورقهای رول شده را فراهم میآورند. همچنین از یک دستگاه مکمل همچون لیفتتراک یا جرثقیل کوچک جهت تأمین نیروی کششی مورد نیاز برای باز گرداندن صفحهی فولادی به حالت مسطح خود استفاده میشود.

همانگونه که پیش از این اشاره شد رولهای فولادی دارای جنس، ابعاد و کاربردهای متنوعی هستند که انتخاب سیستم باز کردن رول فولادی با توجه به این موارد صورت میپذیرد تا نتیجهی مطلوب حاصل شود. در این بخش به دو شیوه جهت باز کردن رول فولادی از سمت بیرونی صفحه، یک نمونه از شیوههایی که رولهای فولادی را از سمت داخلی باز میکنند (برای صفحات حساس) و یک نمونه استند برای باز کردن رولها در ابعاد و حجم کوچک اشاره کردیم.
خدمات رول فولادی در ایران
تولید و باز کردن رول فولادی در کشور ما نیز صنعت فعالی است. کارخانهها و گروههای صنعتی مختلفی در ایران رولهای فولادی با ابعاد، ضخامت و جنسهای مختلفی تولید میکنند. کارخانه صنعت متال نیز با در اختیار داشتن تجهیزات مورد نیاز، در زمینهی باز کردن رولهایی با ضخامت کمتر از ۲.۵ سانتیمتر فعالیت میکند. شما میتوانید با مراجعه به سایت این کارخانه به آدرس پروفیل متال جهت کسب اطلاعات دقیقتر در مورد جزئيات فعالیتها و اطلاعات تماس بیشتر دسترسی داشته باشید.